نوار قلب یا الکتروکاردیوگرافی نخستین آزمایشی است که برای هر بیمار مشکوک به سکته قلبی انجام می‌شود. این آزمایش ساده و سریع، فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می‌کند و در بسیاری از موارد نوع سکته و محل آن را مشخص می‌کند. در این مقاله توضیح می‌دهیم نوار قلب در سکته قلبی چه یافته‌هایی دارد و محدودیت‌های آن چیست.
نوار قلب چگونه گرفته می‌شود؟
در نوار قلب، چند الکترود روی قفسه سینه، دست‌ها و پاها چسبانده می‌شود و فعالیت الکتریکی قلب از زوایای مختلف ثبت می‌شود. انجام آن چند دقیقه طول می‌کشد، درد ندارد و هیچ خطری ندارد. در سکته قلبی، نوار قلب باید در ۱۰ دقیقه اول رسیدن بیمار گرفته شود. این مقاله بخشی از راهنمای کامل سکته قلبی است.
سکته با بالا رفتن قطعه ST
وقتی رگ کرونر به طور کامل بسته شود، در نوار قلب بالا رفتن قطعه ST در لیدهای مربوط به آن ناحیه دیده می‌شود. این نوع سکته که STEMI نام دارد، فوری‌ترین نوع است و نیاز به باز کردن رگ در کوتاه‌ترین زمان دارد. لیدهایی که تغییر نشان می‌دهند، محل سکته را مشخص می‌کنند؛ مثلاً دیواره قدامی یا تحتانی قلب.
سکته بدون بالا رفتن قطعه ST
در سکته‌های بدون انسداد کامل، که NSTEMI نامیده می‌شوند، نوار قلب ممکن است پایین رفتن قطعه ST، وارونه شدن موج T یا حتی تغییر قابل توجهی نشان ندهد. در این بیماران، آزمایش خون تروپونین که آسیب عضله قلب را نشان می‌دهد، کلید تشخیص است.
محدودیت‌های نوار قلب
یک نوار قلب طبیعی سکته قلبی را رد نمی‌کند، به خصوص در ساعات اول. به همین دلیل اگر علائم ادامه داشته باشد، نوار قلب چند بار تکرار می‌شود. وجود بلوک شاخه‌ای، ضربان‌ساز یا سکته‌های قدیمی هم ممکن است تفسیر نوار را دشوار کند.
سایر آزمایش‌ها
- تروپونین خون برای تشخیص آسیب عضله قلب
- اکوکاردیوگرافی برای بررسی حرکت دیواره قلب و کسر تخلیه
- آنژیوگرافی برای دیدن رگ‌های کرونر و درمان هم‌زمان
- در موارد خاص، ام‌آر‌آی یا سی‌تی آنژیوگرافی قلب
نوار قلب پس از سکته
پس از سکته، تغییراتی مثل موج Q ممکن است در نوار قلب باقی بماند و نشان دهد بیمار قبلاً سکته کرده است. نوار قلب در ویزیت‌های پیگیری برای بررسی ریتم قلب و اثر داروها هم استفاده می‌شود.
پرسش‌های رایج
آیا نوار قلب طبیعی یعنی سکته نکرده‌ام؟
نه لزوماً؛ در ساعات اول یا در برخی سکته‌ها نوار ممکن است طبیعی باشد و آزمایش تروپونین لازم است.
آیا ساعت‌های هوشمند سکته قلبی را تشخیص می‌دهند؟
برخی ساعت‌ها نوار تک‌لیدی دارند که برای تشخیص آریتمی مفید است اما برای تشخیص سکته قلبی قابل اعتماد نیستند.
نوار قلب چند دقیقه طول می‌کشد؟
معمولاً کمتر از پنج دقیقه.
جمع‌بندی
نوار قلب سریع‌ترین ابزار تشخیص سکته قلبی است و نوع STEMI را که نیاز به باز کردن فوری رگ دارد مشخص می‌کند. نوار طبیعی سکته را رد نمی‌کند و تروپونین، اکو و آنژیوگرافی تکمیل‌کننده تشخیص‌اند.
متخصص آنژیوپلاستی و سکته قلبی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.