فشار خون بالا در نیمی از سکته‌ها نقش اصلی را دارد. بسیاری از مردم می‌پرسند «فشار خون چند باعث سکته می‌شود؟» پاسخ ساده نیست، چون آسیب فشار خون تدریجی و تجمعی است. در این مقاله ارتباط فشار خون و سکته، عددهای هدف و راه‌های کنترل آن را توضیح می‌دهیم.
فشار خون چگونه سکته ایجاد می‌کند؟
فشار خون بالا به سه روش به رگ‌های مغز آسیب می‌زند. اول، دیواره رگ‌های بزرگ را آسیب‌پذیر می‌کند و رسوب پلاک چربی را سریع‌تر می‌کند. دوم، رگ‌های ریز عمق مغز را ضخیم و تنگ می‌کند و باعث سکته‌های لاکونار می‌شود. سوم، همین رگ‌های ریز را شکننده می‌کند و خطر پارگی و خونریزی مغزی را بالا می‌برد. همه عوامل خطر را در راهنمای علل و عوامل خطر سکته مرور کرده‌ایم.
فشار خون چند باعث سکته می‌شود؟
هیچ عدد مشخصی وجود ندارد که پایین‌تر از آن سکته رخ ندهد و بالاتر از آن حتماً رخ دهد. خطر سکته از فشار ۱۱۵ روی ۷۵ به بعد به‌تدریج زیاد می‌شود و با هر ۲۰ واحد افزایش فشار سیستولیک، تقریباً دو برابر می‌شود. با این حال، فشار خون بسیار بالا مثل ۱۸۰ روی ۱۲۰ یا بیشتر، به‌خصوص اگر ناگهانی باشد، می‌تواند در همان لحظه خونریزی مغزی ایجاد کند و یک اورژانس است.
- فشار طبیعی: کمتر از ۱۲۰ روی ۸۰
- فشار بالا: ۱۳۰ روی ۸۰ یا بیشتر طبق راهنماهای جدید (برخی راهنماها ۱۴۰ روی ۹۰ را مرز می‌دانند)
- بحران فشار خون: ۱۸۰ روی ۱۲۰ یا بیشتر؛ با سردرد شدید، تاری دید یا گیجی فوراً به اورژانس بروید
فشار خون هدف بعد از سکته
بعد از سکته، بیشتر راهنماها توصیه می‌کنند فشار خون به زیر ۱۳۰ روی ۸۰ برسد. البته در روزهای اول سکته ایسکمیک، پزشکان فشار را خیلی سریع پایین نمی‌آورند، چون مغز آسیب‌دیده برای خون‌رسانی به فشار کمی بالاتر نیاز دارد. در سکته خونریزی‌دهنده برعکس، کاهش سریع فشار لازم است. تنظیم هدف فشار برای هر بیمار با پزشک معالج است.
کنترل فشار خون در خانه
- یک دستگاه فشارسنج بازویی معتبر تهیه کنید.
- پس از پنج دقیقه استراحت، در حالت نشسته و با پشت تکیه‌داده فشار را اندازه بگیرید.
- نیم ساعت قبل از اندازه‌گیری چای، قهوه و سیگار مصرف نکنید.
- صبح و عصر، هر بار دو نوبت با فاصله یک دقیقه اندازه بگیرید و عددها را ثبت کنید.
- دفترچه فشار خون را در هر ویزیت به پزشک نشان دهید.
راه‌های کاهش فشار خون
- مصرف منظم داروها؛ هرگز بدون مشورت قطع نکنید، حتی اگر فشار «خوب شده» است.
- کاهش نمک به کمتر از یک قاشق چای‌خوری در روز در کل غذاها
- رژیم غنی از میوه، سبزی، حبوبات و لبنیات کم‌چرب
- کاهش وزن؛ هر کیلوگرم کاهش وزن حدود یک واحد فشار را کم می‌کند
- فعالیت بدنی منظم مثل ۳۰ دقیقه پیاده‌روی تند در بیشتر روزهای هفته
- ترک سیگار و پرهیز از الکل
- درمان آپنه خواب
فشار خون و دیابت اغلب با هم دیده می‌شوند و اثر یکدیگر را تشدید می‌کنند؛ در دیابت و سکته مغزی درباره این ارتباط خوانده‌اید.
پرسش‌های رایج
آیا فشار خون ۱۴۰ باعث سکته می‌شود؟
فشار ۱۴۰ به‌طور ناگهانی سکته ایجاد نمی‌کند، اما اگر سال‌ها ادامه پیدا کند خطر سکته را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد و باید درمان شود.
آیا بعد از سکته داروی فشار باید همیشه مصرف شود؟
در بیشتر بیماران بله. کنترل فشار خون مؤثرترین راه پیشگیری از سکته دوم است و قطع دارو خطرناک است.
آیا سردرد نشانه بالا بودن فشار است؟
معمولاً نه. فشار خون بالا اغلب بی‌علامت است. تنها راه دانستن آن اندازه‌گیری است.
جمع‌بندی
فشار خون بالا مهم‌ترین عامل قابل کنترل سکته است. عدد مشخصی برای «سکته» وجود ندارد، اما هر چه فشار پایین‌تر و پایدارتر باشد، خطر کمتر است. اندازه‌گیری منظم در خانه، مصرف دارو و کاهش نمک، اساس پیشگیری است.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.