بسیاری از بیماران تعجب می‌کنند که چرا پزشک با وجود کلسترول طبیعی، برایشان آتورواستاتین یا رزوواستاتین تجویز کرده است. در این مقاله نقش استاتین‌ها در پیشگیری از سکته، دوز مناسب و عوارض آن‌ها را توضیح می‌دهیم.
استاتین چه می‌کند؟
استاتین‌ها تولید کلسترول در کبد را کاهش می‌دهند و سطح LDL یا کلسترول بد را پایین می‌آورند. اما اثر آن‌ها فقط کاهش عدد نیست؛ پلاک‌های چربی دیواره رگ‌ها را پایدارتر می‌کنند، التهاب رگ‌ها را کم می‌کنند و احتمال پاره شدن پلاک و تشکیل لخته را کاهش می‌دهند. برای همین در بیماران سکته ایسکمیک ناشی از تصلب شرایین، تقریباً صرف‌نظر از عدد اولیه کلسترول تجویز می‌شوند. سایر داروها را در راهنمای داروهای سکته مغزی ببینید.
هدف درمان
راهنماهای جدید توصیه می‌کنند LDL در بیماران سکته ایسکمیک ناشی از تصلب شرایین به کمتر از ۷۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر برسد. اگر استاتین به‌تنهایی کافی نباشد، داروهایی مثل ازتیمایب اضافه می‌شوند. پزشک با آزمایش چربی چند هفته پس از شروع دارو، اثر آن را بررسی می‌کند.
عوارض
- درد یا ضعف عضلانی؛ شایع‌ترین شکایت، اما در بیشتر موارد ارتباطی با دارو ندارد
- افزایش خفیف آنزیم‌های کبدی
- افزایش خفیف خطر دیابت در افراد مستعد
- به‌ندرت آسیب جدی عضلانی همراه با ادرار تیره که نیاز به مراجعه فوری دارد
اگر عارضه‌ای دارید، دارو را خودسرانه قطع نکنید. پزشک می‌تواند نوع یا دوز استاتین را تغییر دهد. فایده استاتین در پیشگیری از سکته و سکته قلبی، در بیشتر بیماران بسیار بیشتر از عوارض آن است.
آیا استاتین خطر خونریزی مغزی دارد؟
برخی مطالعات قدیمی افزایش کمی در خطر خونریزی مغزی را گزارش کرده بودند، اما شواهد جدیدتر نشان می‌دهد در بیشتر بیماران این خطر ناچیز است و فایده استاتین غالب است. در بیمارانی که سابقه خونریزی مغزی دارند، تصمیم با پزشک است.
نکات مصرف
- برخی استاتین‌ها مثل سیمواستاتین بهتر است شب مصرف شوند؛ آتورواستاتین و رزوواستاتین هر ساعتی از روز مؤثرند.
- مصرف زیاد آب گریپ‌فروت با برخی استاتین‌ها تداخل دارد.
- رژیم غذایی کم‌چرب و فعالیت بدنی اثر دارو را تقویت می‌کند.
- آزمایش چربی و آنزیم‌های کبد را طبق دستور پزشک تکرار کنید.
استاتین‌ها همراه با داروهای ضدپلاکت تجویز می‌شوند؛ درباره آن‌ها در آسپرین و کلوپیدوگرل بعد از سکته نوشته‌ایم.
پرسش‌های رایج
چرا با کلسترول طبیعی استاتین تجویز شده است؟
چون استاتین علاوه بر کاهش کلسترول، پلاک‌های رگ را پایدار می‌کند و خطر سکته دوباره را صرف‌نظر از عدد اولیه کلسترول کاهش می‌دهد.
آیا استاتین را می‌توان قطع کرد؟
قطع استاتین بعد از سکته خطر سکته دوباره را افزایش می‌دهد. هر تغییری باید با پزشک باشد.
آیا استاتین باعث فراموشی می‌شود؟
گزارش‌هایی از فراموشی وجود داشته، اما مطالعات بزرگ ارتباط قطعی نشان نداده‌اند. برخی شواهد حتی اثر محافظتی دارند.
جمع‌بندی
استاتین‌ها از مهم‌ترین داروهای پیشگیری از سکته دوم هستند و حتی با کلسترول طبیعی تجویز می‌شوند. هدف LDL زیر ۷۰ است. عوارض جدی نادر است و فایده آن‌ها در بیشتر بیماران چشمگیر است.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.