کسی که یک بار سکته مغزی کرده، بیش از هر کس دیگری در معرض سکته دوباره است. اما بخش بزرگی از سکته‌های دوم و سوم قابل پیشگیری‌اند. در این مقاله توضیح می‌دهیم خطر تکرار سکته چقدر است، چه زمانی بیشتر است و چه کارهایی آن را به حداقل می‌رساند.
خطر سکته دوم چقدر است؟
خطر تکرار سکته در هفته‌ها و ماه‌های اول بعد از سکته یا حمله ایسکمیک گذرا از همه بیشتر است. به همین دلیل بررسی علت سکته و شروع داروهای پیشگیری باید پیش از ترخیص انجام شود. در طول سال‌های بعد هم خطر بالاتر از جمعیت عادی باقی می‌ماند و یک نفر از هر چند بیمار سکته‌ای در طول عمر خود سکته دیگری را تجربه می‌کند.
سکته دوم معمولاً شدیدتر است، چون مغزی را درگیر می‌کند که ذخیره کمتری دارد. اطلاعات پایه را در راهنمای جامع سکته مغزی ببینید.
چه کسانی بیشتر در خطر سکته دوباره‌اند؟
- بیمارانی که فشار خونشان کنترل نشده است
- کسانی که داروهای ضدپلاکت یا ضدانعقاد را خودسرانه قطع کرده‌اند
- بیماران فیبریلاسیون دهلیزی بدون داروی ضدانعقاد مناسب
- افراد دارای تنگی شدید رگ گردن که درمان نشده است
- سیگاری‌ها و کسانی که مواد مصرف می‌کنند
- بیماران دیابتی با قند کنترل‌نشده
مهم‌ترین اقدامات برای پیشگیری از سکته دوم
پیشگیری ثانویه یعنی همه کارهایی که بعد از سکته اول برای جلوگیری از سکته بعدی انجام می‌شود. این برنامه را نورولوژیست بر اساس علت سکته تنظیم می‌کند:
- داروی ضدپلاکت (آسپرین، کلوپیدوگرل یا ترکیب کوتاه‌مدت آن‌ها) در بیشتر سکته‌های ایسکمیک
- داروی ضدانعقاد در بیماران فیبریلاسیون دهلیزی
- استاتین برای کاهش چربی خون و تثبیت پلاک‌ها
- کنترل فشار خون به‌عنوان مؤثرترین اقدام منفرد
- جراحی یا استنت رگ گردن در تنگی‌های شدید و علامت‌دار
- ترک سیگار، کاهش نمک، فعالیت بدنی و کاهش وزن
علائم هشدار سکته دوباره
علائم سکته دوم ممکن است در همان سمت بدن یا سمت دیگر باشد. هر علامت جدید ناگهانی مثل ضعف، بی‌حسی، اختلال گفتار، اختلال دید یا عدم تعادل را جدی بگیرید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. بیمار و خانواده نباید فکر کنند «این همان سکته قبلی است» و منتظر بمانند.
سکته سوم و سکته‌های مکرر
سکته‌های مکرر، به‌خصوص سکته‌های کوچک متعدد، می‌توانند به زوال عقل عروقی منجر شوند. بیمارانی که چند سکته داشته‌اند معمولاً به بررسی دقیق‌تر علت، مثل هولتر طولانی قلب برای پیدا کردن فیبریلاسیون دهلیزی پنهان، نیاز دارند. پیش‌آگهی کلی را در طول عمر بعد از سکته مغزی توضیح داده‌ایم.
پرسش‌های رایج
اگر داروها را مصرف کنم باز هم سکته می‌کنم؟
داروها خطر را به میزان زیادی کاهش می‌دهند اما صفر نمی‌کنند. ترکیب داروها با کنترل فشار خون، ترک سیگار و سبک زندگی سالم، بیشترین محافظت را ایجاد می‌کند.
چه مدت بعد از سکته خطر تکرار بیشتر است؟
بیشترین خطر در روزها و هفته‌های اول است. با این حال خطر برای سال‌ها بالاتر از افراد عادی باقی می‌ماند و پیشگیری باید دائمی باشد.
آیا می‌توانم بعد از یک سال آسپرین را قطع کنم؟
خیر، مگر پزشک معالج دستور دهد. داروی ضدپلاکت معمولاً برای همیشه ادامه پیدا می‌کند و قطع آن خطر سکته را افزایش می‌دهد.
جمع‌بندی
سکته دوم یکی از جدی‌ترین خطرهای بعد از سکته اول است، اما با مصرف منظم داروها، کنترل فشار خون، درمان علت سکته و تغییر سبک زندگی تا حد زیادی قابل پیشگیری است. هر علامت عصبی جدید را اورژانس بدانید.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.