بیشتر سکته‌های مغزی در افراد بالای ۶۵ سال اتفاق می‌افتد. در سالمندان، علائم سکته گاهی مبهم است و با گیجی، افتادن یا خواب‌آلودگی اشتباه گرفته می‌شود. در این مقاله درباره علائم خاص سکته در سالمندان، چالش‌های درمان و مراقبت و راه‌های پیشگیری صحبت می‌کنیم.
چرا سالمندان بیشتر سکته می‌کنند؟
با افزایش سن، رگ‌ها سفت‌تر و تنگ‌تر می‌شوند و بیماری‌هایی مثل فشار خون بالا، فیبریلاسیون دهلیزی، دیابت و تنگی رگ گردن شایع‌تر می‌شوند. فیبریلاسیون دهلیزی به‌خصوص در سالمندان علت مهمی است؛ در افراد بالای ۸۰ سال، بخش قابل توجهی از سکته‌ها ناشی از لخته‌هایی است که در قلب تشکیل شده‌اند. اطلاعات کلی را در راهنمای جامع سکته مغزی بخوانید.
علائم سکته در سالمندان
علائم کلاسیک مثل کج شدن صورت، ضعف یک طرف بدن و اختلال گفتار در سالمندان هم دیده می‌شود. اما گاهی سکته خود را با علائم غیرمعمول نشان می‌دهد:
- گیجی یا تغییر ناگهانی رفتار
- افتادن بدون دلیل واضح
- خواب‌آلودگی غیرعادی یا کاهش هوشیاری
- ناتوانی ناگهانی در راه رفتن یا ایستادن
- بی‌اختیاری ادرار جدید
- اشکال ناگهانی در بلع
اگر سالمندی که قبلاً هوشیار و مستقل بوده، ناگهان گیج یا ناتوان شد، سکته را در نظر داشته باشید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. زوال عقل یا عفونت هم می‌تواند علائم مشابه بدهد، اما تشخیص آن باید در بیمارستان انجام شود.
آیا سالمندان هم داروی حل‌کننده لخته می‌گیرند؟
سن بالا به‌تنهایی مانع درمان نیست. داروی حل‌کننده لخته و ترومبکتومی در سالمندان هم مؤثر است، البته پزشک خطر خونریزی را با دقت بیشتری ارزیابی می‌کند. مهم این است که سالمند هم به‌سرعت به مرکز دارای کد ۷۲۴ برسد.
چالش‌های مراقبت از سالمند بعد از سکته
- خطر بیشتر زخم بستر، عفونت ریه و لخته شدن خون در پاها
- تداخل داروهای متعدد و نیاز به تنظیم دقیق آن‌ها
- خطر افتادن و شکستگی لگن
- افسردگی و زوال شناختی بعد از سکته
- نیاز بیشتر به مراقبت در منزل یا مراکز نگهداری
پیشگیری از سکته در سالمندان
- غربالگری فیبریلاسیون دهلیزی با گرفتن نبض و نوار قلب در ویزیت‌های دوره‌ای
- کنترل فشار خون با هدفی که پزشک با توجه به شرایط فرد تعیین می‌کند
- بررسی رگ‌های گردن در افراد پرخطر
- فعالیت بدنی منظم و متناسب با توان
- رژیم کم‌نمک و غنی از میوه و سبزی
در افراد جوان‌تر علت‌ها متفاوت است؛ در سکته مغزی در جوانان این تفاوت‌ها را بررسی کرده‌ایم.
پرسش‌های رایج
آیا گیجی ناگهانی در سالمند می‌تواند سکته باشد؟
بله. گیجی ناگهانی گاهی تنها نشانه سکته در سالمندان است، به‌خصوص اگر با ضعف، اختلال گفتار یا عدم تعادل همراه باشد. این وضعیت نیاز به بررسی فوری دارد.
سالمند ۸۵ ساله بعد از سکته هم توانبخشی لازم دارد؟
بله. توانبخشی در هر سنی مفید است و هدف آن حفظ استقلال، جلوگیری از خشکی مفاصل و کاهش عوارض است، حتی اگر بهبود کامل حرکت انتظار نرود.
آیا آسپرین برای پیشگیری از سکته در همه سالمندان لازم است؟
خیر. آسپرین برای سالمندانی که سکته یا بیماری قلبی نداشته‌اند، به‌طور خودکار توصیه نمی‌شود چون خطر خونریزی دارد. تصمیم باید با پزشک گرفته شود.
جمع‌بندی
سکته مغزی در سالمندان شایع‌تر است و گاهی علائم غیرمعمولی مثل گیجی و افتادن دارد. سن بالا مانع درمان فوری نیست و توانبخشی در هر سنی مفید است. غربالگری فیبریلاسیون دهلیزی و کنترل فشار خون، مهم‌ترین راه پیشگیری در این گروه است.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
- سکته مغزی شدید و پیشآگهی آن؛ کما، کاهش هوشیاری و تصمیمهای دشوار خانواده
- بهترین مرکز درمان سکته مغزی کدام است؟ کد ۷۲۴، استروک یونیت و معیارهای انتخاب بیمارستان
- سکته مغزی برای بار دوم؛ خطر تکرار سکته و راه‌های پیشگیری از آن
- سکته مغزی به انگلیسی چه می‌شود؟ معنی Stroke، CVA و اصطلاحات رایج پرونده بیمار
- طول عمر بعد از سکته مغزی؛ بیمار سکتهای چند سال عمر می‌کند؟
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.