بیماری که بعد از سکته اسم‌ها را فراموش می‌کند، قرار ملاقات‌ها را از یاد می‌برد یا نمی‌تواند روی یک کار تمرکز کند، با یکی از عوارض پنهان سکته روبه‌روست. مشکلات شناختی بعد از سکته شایع‌اند و روی استقلال بیمار اثر زیادی دارند. در این مقاله انواع این مشکلات، زوال عقل عروقی و راه‌های کمک به بیمار را توضیح می‌دهیم.
مشکلات شناختی بعد از سکته
سکته ممکن است حافظه کوتاه‌مدت، توجه، سرعت پردازش، برنامه‌ریزی، حل مسئله و درک فضا را درگیر کند. این مشکلات گاهی در کنار ضعف حرکتی کمتر به چشم می‌آیند اما وقتی بیمار به خانه یا کار برمی‌گردد خود را نشان می‌دهند. برای آشنایی با سایر عوارض راهنمای عوارض بعد از سکته را بخوانید.
زوال عقل عروقی
زوال عقل عروقی دومین علت شایع دمانس بعد از آلزایمر است. این بیماری ممکن است بعد از یک سکته بزرگ، یا به دنبال چند سکته کوچک و آسیب تدریجی رگ‌های کوچک مغز ایجاد شود. برخلاف آلزایمر که آرام و پیوسته پیش می‌رود، زوال عقل عروقی گاهی پله‌پله و با هر سکته تازه بدتر می‌شود. کندی فکر و مشکل در برنامه‌ریزی در آن برجسته‌تر از فراموشی است.
ارزیابی
پزشک با آزمون‌های شناختی کوتاه وضعیت حافظه و توجه را می‌سنجد و در صورت نیاز ارزیابی دقیق‌تر توسط روانشناس یا عصب‌روانشناس انجام می‌شود. آزمایش‌های خون برای رد علل قابل درمان مثل کم‌کاری تیروئید و کمبود ویتامین B12 هم معمولاً درخواست می‌شود.
توانبخشی شناختی
توانبخشی شناختی شامل تمرین‌های توجه و حافظه و مهم‌تر از آن، آموزش راهکارهای جبرانی است؛ مثل استفاده از دفترچه یادداشت، یادآور گوشی، تقویم بزرگ، جعبه دارو، برچسب زدن کمدها و تقسیم کارها به مراحل کوچک. کاردرمانگر و روانشناس در این زمینه نقش دارند.
فعالیت بدنی، خواب کافی، کنترل افسردگی و فعالیت اجتماعی هم به بهبود عملکرد شناختی کمک می‌کنند.
پیشگیری از بدتر شدن
- کنترل دقیق فشار خون
- کنترل قند و چربی خون
- مصرف منظم داروهای پیشگیری از سکته
- ترک سیگار
- فعالیت بدنی و ذهنی منظم
پیشگیری از سکته دوباره مؤثرترین راه جلوگیری از پیشرفت زوال عقل عروقی است.
پرسش‌های رایج
آیا فراموشی بعد از سکته خوب می‌شود؟
در بسیاری از بیماران بخشی از مشکلات حافظه طی ماه‌های اول بهبود می‌یابد، به خصوص با توانبخشی و کنترل عوامل خطر.
آیا داروهای آلزایمر برای زوال عقل عروقی مؤثرند؟
در برخی بیماران اثر محدودی دارند و تصمیم مصرف با پزشک است. کنترل عوامل خطر عروقی مهم‌ترین درمان است.
آیا جدول و بازی‌های فکری کمک می‌کند؟
فعالیت ذهنی مفید است اما بهتر است همراه با راهکارهای جبرانی و برنامه توانبخشی باشد.
جمع‌بندی
فراموشی و مشکلات تمرکز بعد از سکته شایع است و گاهی به زوال عقل عروقی می‌رسد. ارزیابی شناختی، توانبخشی با راهکارهای جبرانی و کنترل دقیق عوامل خطر برای پیشگیری از سکته دوباره، اصول مدیریت آن هستند.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.