ساقه مغز بخش کوچکی است که مغز را به نخاع وصل می‌کند و کنترل تنفس، ضربان قلب، بلع، حرکت چشم‌ها و هوشیاری را بر عهده دارد. سکته در این ناحیه، حتی اگر کوچک باشد، می‌تواند علائم شدیدی ایجاد کند. در این مقاله ویژگی‌های سکته ساقه مغز را بررسی می‌کنیم.
ساقه مغز چه وظایفی دارد؟
ساقه مغز از سه بخش مغز میانی، پل مغزی و بصل‌النخاع تشکیل شده است. تمام مسیرهای حرکتی و حسی بین مغز و بدن از آن عبور می‌کنند و هسته‌های بیشتر اعصاب جمجمه‌ای که صورت، چشم‌ها، بلع و گفتار را کنترل می‌کنند در آن قرار دارند. مراکز تنظیم تنفس و هوشیاری هم در این ناحیه‌اند. برای آشنایی با انواع دیگر سکته، راهنمای انواع سکته مغزی را ببینید.
علائم سکته ساقه مغز
- سرگیجه شدید، تهوع و استفراغ
- دوبینی یا حرکات غیرطبیعی چشم
- گفتار نامفهوم و اختلال بلع
- ضعف یا بی‌حسی که ممکن است در یک طرف صورت و طرف مقابل بدن باشد (علائم متقاطع)
- عدم تعادل و ناتوانی در راه رفتن
- سکسکه مداوم
- کاهش هوشیاری یا کما در سکته‌های بزرگ
سندرم قفل‌شدگی
در سکته‌های وسیع پل مغزی، ممکن است بیمار کاملاً هوشیار باشد اما نتواند هیچ عضله‌ای جز حرکت عمودی چشم‌ها و پلک زدن را حرکت دهد. این وضعیت نادر را سندرم قفل‌شدگی می‌نامند. شناخت آن اهمیت دارد، چون بیمار همه چیز را می‌فهمد و خانواده و کادر درمان باید با او از طریق پلک زدن ارتباط برقرار کنند.
علت‌ها و درمان
سکته ساقه مغز معمولاً ناشی از انسداد شریان بازیلار یا شاخه‌های آن یا شریان‌های ورتبرال در گردن است. انسداد شریان بازیلار یکی از خطرناک‌ترین سکته‌هاست و بدون درمان مرگ‌ومیر بالایی دارد؛ ترومبکتومی در این بیماران می‌تواند نجات‌بخش باشد. خونریزی‌های پل مغزی هم اغلب ناشی از فشار خون بالا هستند. سکته مخچه که در همین منطقه خون‌رسانی قرار دارد را در سکته مخچه توضیح داده‌ایم.
بهبودی پس از سکته ساقه مغز
پیش‌آگهی بسیار متغیر است. سکته‌های کوچک ساقه مغز ممکن است فقط سرگیجه یا دوبینی موقت ایجاد کنند و بهبود خوبی داشته باشند. سکته‌های بزرگ‌تر به مراقبت ویژه، گاهی تنفس مصنوعی و تغذیه با لوله نیاز دارند. توانبخشی بلع، گفتار، تعادل و حرکت چشم بخش مهمی از درمان است و بهبود ممکن است ماه‌ها ادامه پیدا کند.
پرسش‌های رایج
آیا سکته ساقه مغز کشنده است؟
سکته‌های بزرگ ساقه مغز، به‌خصوص انسداد شریان بازیلار بدون درمان، می‌توانند کشنده باشند. اما سکته‌های کوچک این ناحیه پیش‌آگهی بهتری دارند.
درمان سکته ساقه مغز چیست؟
درمان فوری همانند سایر سکته‌های ایسکمیک است و ترومبکتومی برای انسداد شریان بازیلار اهمیت ویژه دارد. پس از آن توانبخشی تخصصی بلع، گفتار و تعادل انجام می‌شود.
چرا سکته ساقه مغز دیر تشخیص داده می‌شود؟
چون علائمی مثل سرگیجه و استفراغ ممکن است با مشکلات گوش داخلی یا مسمومیت اشتباه گرفته شود.
جمع‌بندی
سکته ساقه مغز ناحیه‌ای حیاتی را درگیر می‌کند و علائمی مثل سرگیجه، دوبینی، اختلال بلع و ضعف متقاطع دارد. تشخیص سریع و درمان فوری، به‌ویژه در انسداد شریان بازیلار، می‌تواند جان بیمار را نجات دهد.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.