سکته لاکونار نوعی سکته ایسکمیک کوچک است که در رگ‌های ریز عمق مغز رخ می‌دهد. این سکته‌ها حدود یک‌چهارم سکته‌های ایسکمیک را تشکیل می‌دهند و ارتباط نزدیکی با فشار خون بالا و دیابت دارند. در این مقاله ویژگی‌ها، علائم و پیش‌آگهی آن را توضیح می‌دهیم.
سکته لاکونار چگونه رخ می‌دهد؟
کلمه لاکونار از واژه لاتین به معنی «حفره کوچک» گرفته شده است. رگ‌های ریزی که از سرخرگ‌های اصلی جدا می‌شوند و به عمق مغز می‌روند، در اثر فشار خون بالا و دیابت به‌تدریج ضخیم و تنگ می‌شوند. وقتی یکی از این رگ‌ها بسته شود، ناحیه کوچکی از بافت (کمتر از ۱٫۵ سانتی‌متر) از بین می‌رود و پس از مدتی حفره کوچکی به جا می‌گذارد. این سکته‌ها یکی از انواع سکته ایسکمیک هستند که در راهنمای انواع سکته مغزی و سکته مغزی ایسکمیک معرفی کرده‌ایم.
علائم کلاسیک سکته لاکونار
چون این نواحی کوچک اما پر از مسیرهای عصبی مهم‌اند، سکته لاکونار سندرم‌های مشخصی ایجاد می‌کند. معمولاً گفتار زبانی، دید و آگاهی سالم می‌ماند:
- ضعف خالص حرکتی: ضعف صورت، دست و پای یک طرف بدون بی‌حسی
- بی‌حسی خالص: بی‌حسی یا گزگز یک طرف بدن بدون ضعف
- ترکیب حسی‌حرکتی
- ضعف و ناهماهنگی یک طرف (همی‌پارزی آتاکسیک)
- دیس‌آرتری و دست دست‌وپاچلفتی: گفتار نامفهوم همراه با ناشیگری یک دست
سکته‌های لاکونار متعدد
بسیاری از سکته‌های لاکونار بی‌علامت‌اند و به‌صورت سکته خاموش در ام‌آر‌آی دیده می‌شوند. وقتی تعداد آن‌ها زیاد شود، به همراه آسیب ماده سفید، می‌توانند باعث کندی حرکت، اختلال راه رفتن، بی‌اختیاری ادرار، تغییرات خلقی و زوال عقل عروقی شوند. به همین دلیل کنترل فشار خون پس از اولین سکته لاکونار اهمیت ویژه‌ای دارد.
درمان و پیشگیری
- در مرحله حاد، درمان مثل سایر سکته‌های ایسکمیک است و داروی حل‌کننده لخته در زمان مناسب مؤثر است.
- کنترل فشار خون مهم‌ترین اقدام پیشگیری است.
- داروی ضدپلاکت و استاتین معمولاً تجویز می‌شود.
- کنترل دقیق قند در بیماران دیابتی.
- ترک سیگار و فعالیت بدنی منظم.
پیش‌آگهی
پیش‌آگهی کوتاه‌مدت سکته لاکونار معمولاً بهتر از سکته‌های بزرگ است و بسیاری از بیماران بهبود خوبی دارند. اما در درازمدت خطر سکته‌های بعدی و اختلال شناختی وجود دارد که با پیشگیری جدی کاهش می‌یابد.
تفاوت سکته لاکونار با سکته‌های بزرگ
سکته‌های بزرگ قشری معمولاً با اختلال زبان، غفلت یک‌طرفه یا از دست رفتن میدان دید همراه‌اند، اما سکته لاکونار معمولاً این علائم را ندارد. همچنین علت سکته‌های بزرگ بیشتر لخته‌هایی است که از قلب یا رگ گردن می‌آیند، در حالی که سکته لاکونار ناشی از بیماری رگ‌های ریز خود مغز است. این تفاوت در انتخاب داروهای پیشگیری مهم است.
پرسش‌های رایج
آیا سکته لاکونار خطرناک است؟
معمولاً سکته کوچکی است و پیش‌آگهی کوتاه‌مدت خوبی دارد، اما نشانه بیماری رگ‌های کوچک مغز است و بدون کنترل عوامل خطر ممکن است تکرار شود.
علت اصلی سکته لاکونار چیست؟
فشار خون بالای طولانی‌مدت مهم‌ترین علت است و دیابت در رتبه بعدی قرار دارد.
آیا سکته لاکونار در سی‌تی‌اسکن دیده می‌شود؟
گاهی در روزهای اول دیده نمی‌شود. ام‌آر‌آی حساسیت بیشتری برای تشخیص سکته‌های کوچک دارد.
جمع‌بندی
سکته لاکونار سکته کوچکی در عمق مغز است که با فشار خون و دیابت ارتباط نزدیکی دارد. کنترل دقیق فشار خون، داروهای ضدپلاکت و استاتین، از سکته‌های بعدی و زوال شناختی جلوگیری می‌کند.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.