مخچه در پشت و پایین مغز قرار دارد و مسئول تعادل و هماهنگی حرکات است. سکته مخچه کمتر از سکته‌های دیگر رخ می‌دهد اما چون علائمش شبیه مشکلات گوش داخلی است، گاهی دیر تشخیص داده می‌شود. در این مقاله علائم، خطرات و درمان سکته مخچه را توضیح می‌دهیم.
مخچه چه وظیفه‌ای دارد؟
مخچه حرکات بدن را هماهنگ می‌کند، تعادل را حفظ می‌کند و به حرکات دقیق مثل نوشتن یا برداشتن لیوان کمک می‌کند. آسیب مخچه معمولاً فلج ایجاد نمی‌کند، بلکه حرکات را ناهماهنگ و ناپایدار می‌کند. سکته مخچه در گروه سکته‌های گردش خون خلفی قرار دارد که در راهنمای انواع سکته مغزی به آن اشاره کرده‌ایم.
علائم سکته مخچه
- سرگیجه ناگهانی و شدید
- تهوع و استفراغ
- عدم تعادل؛ ناتوانی در ایستادن یا راه رفتن بدون کمک
- ناهماهنگی دست یا پا در یک طرف
- سردرد، به‌خصوص پشت سر
- گفتار بریده‌بریده یا کشیده
- حرکات پرشی چشم (نیستاگموس)
چرا سکته مخچه خطرناک است؟
مخچه در فضای کوچکی در پشت جمجمه قرار دارد. اگر سکته بزرگ باشد، بافت آسیب‌دیده در روزهای بعد ورم می‌کند و می‌تواند به ساقه مغز فشار بیاورد یا جریان مایع مغزی را مسدود کند و هیدروسفالی ایجاد کند. این وضعیت ممکن است در عرض چند ساعت هوشیاری بیمار را کم کند. خوشبختانه جراحی برداشتن بخشی از استخوان پشت سر یا تخلیه مایع مغزی در این شرایط جان بیمار را نجات می‌دهد و پیش‌آگهی بیمارانی که زنده می‌مانند معمولاً خوب است.
تشخیص
سی‌تی‌اسکن در ساعات اول ممکن است سکته کوچک مخچه را نشان ندهد و ام‌آر‌آی حساسیت بیشتری دارد. معاینه دقیق عصبی، به‌خصوص بررسی حرکات چشم و توانایی ایستادن، به پزشک کمک می‌کند سکته را از مشکلات گوش داخلی تشخیص دهد. ارتباط سرگیجه با سکته را در سردرد و سرگیجه؛ کی نشانه سکته است توضیح داده‌ایم.
درمان و توانبخشی
درمان فوری همانند سایر سکته‌هاست و بیمار در روزهای اول از نظر ورم مغز به‌دقت پایش می‌شود. پس از مرحله حاد، فیزیوتراپی با تمرکز بر تعادل، هماهنگی و راه رفتن انجام می‌شود. بسیاری از بیماران سکته مخچه با تمرین منظم به استقلال در راه رفتن برمی‌گردند، هرچند ممکن است مدتی به عصا یا واکر نیاز داشته باشند. سکته ساقه مغز که در همین منطقه رخ می‌دهد در سکته ساقه مغز آمده است.
چه کسانی در معرض سکته مخچه‌اند؟
عوامل خطر سکته مخچه همان عوامل خطر سایر سکته‌هاست: فشار خون بالا، دیابت، سیگار، فیبریلاسیون دهلیزی و چربی خون بالا. در افراد جوان‌تر، پارگی دیواره شریان ورتبرال در گردن به دنبال حرکات ناگهانی یا ضربه، علت مهمی است.
پرسش‌های رایج
آسیب مخچه در سکته مغزی چه علائمی دارد؟
مهم‌ترین علائم سرگیجه، عدم تعادل، ناهماهنگی حرکات، تهوع و استفراغ و گفتار بریده‌بریده است.
آیا سکته مخچه خوب می‌شود؟
بسیاری از بیماران با توانبخشی بهبود خوبی پیدا می‌کنند، به شرطی که عوارض ورم در روزهای اول به‌موقع کنترل شود.
آیا سرگیجه همیشه از گوش است؟
خیر. اگرچه بیشتر سرگیجه‌ها ناشی از گوش داخلی‌اند، سرگیجه ناگهانی همراه با ناتوانی در راه رفتن یا علائم عصبی دیگر می‌تواند سکته مخچه باشد.
جمع‌بندی
سکته مخچه با سرگیجه، عدم تعادل و استفراغ بروز می‌کند و ممکن است با مشکلات گوش اشتباه گرفته شود. خطر اصلی آن ورم در روزهای اول است. تشخیص سریع و پایش دقیق، پیش‌آگهی را بسیار بهتر می‌کند.
دکتر سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.