سفتی و گرفتگی عضلات یا اسپاستیسیتی در بسیاری از بیماران سکته‌ای در هفته‌ها و ماه‌های بعد ایجاد می‌شود. دست جمع می‌شود، آرنج خم می‌ماند یا پا هنگام راه رفتن سفت است. در این مقاله علت اسپاستیسیتی و درمان‌های آن از جمله تزریق بوتاکس را توضیح می‌دهیم.
اسپاستیسیتی چیست؟
پس از سکته، کنترل مغز بر رفلکس‌های نخاعی کم می‌شود و عضلات بیش از حد منقبض باقی می‌مانند. نتیجه، سفتی عضلات است که با حرکت سریع بیشتر می‌شود. اسپاستیسیتی معمولاً در عضلات خم‌کننده دست (آرنج، مچ و انگشتان) و بازکننده پا دیده می‌شود. جایگاه درمان آن را در راهنمای توانبخشی بعد از سکته ببینید.
چرا باید درمان شود؟
- محدود کردن حرکت و عملکرد
- درد و گرفتگی عضلات
- ایجاد کوتاهی دائمی عضلات و تغییر شکل مفاصل
- دشواری در بهداشت دست، پوشیدن لباس و مراقبت
- اختلال در راه رفتن
درمان‌های غیردارویی
- کشش منظم روزانه عضلات سفت
- وضعیت‌دهی درست در تخت و صندلی
- آتل‌ها و بریس‌ها؛ مثلاً آتل شبانه دست یا بریس مچ پا
- تمرین‌های فعال و تقویتی
- تحریک الکتریکی
تزریق بوتاکس و دیسپورت
سم بوتولینوم که با نام‌های تجاری مثل بوتاکس و دیسپورت شناخته می‌شود، با تزریق مستقیم در عضله سفت، ارتباط عصب و عضله را به‌طور موقت کاهش می‌دهد و عضله را شل می‌کند. اثر آن از چند روز پس از تزریق شروع می‌شود و حدود سه تا چهار ماه باقی می‌ماند. این درمان برای اسپاستیسیتی موضعی مثل دست یا مچ پا بسیار مؤثر است و معمولاً توسط متخصص طب فیزیکی و توانبخشی یا متخصص مغز و اعصاب انجام می‌شود.
تزریق به‌تنهایی کافی نیست؛ بهترین نتیجه وقتی است که پس از آن کشش، آتل و فیزیوتراپی فشرده انجام شود تا از فرصت شل شدن عضله برای تمرین استفاده شود.
داروهای خوراکی و سایر روش‌ها
داروهایی مثل باکلوفن و تیزانیدین برای اسپاستیسیتی گسترده استفاده می‌شوند، اما ممکن است خواب‌آلودگی و ضعف ایجاد کنند. در موارد شدید، پمپ باکلوفن داخل نخاعی یا جراحی‌های خاص در نظر گرفته می‌شود. سفتی پا می‌تواند بر راه رفتن اثر بگذارد که در راه رفتن بعد از سکته مغزی درباره آن خوانده‌اید. سفتی دست هم بر تمرین‌هایی که در تمرین‌های دست بعد از سکته آمده تأثیر می‌گذارد.
پرسش‌های رایج
آمپول دیسپورت برای سکته مغزی چه کاری انجام می‌دهد؟
دیسپورت نوعی سم بوتولینوم است که با تزریق در عضله سفت، آن را برای چند ماه شل می‌کند و به حرکت و تمرین کمک می‌کند.
تزریق بوتاکس چند بار تکرار می‌شود؟
معمولاً هر سه تا شش ماه بر اساس نیاز تکرار می‌شود. فاصله کمتر از سه ماه توصیه نمی‌شود.
آیا اسپاستیسیتی نشانه بدتر شدن سکته است؟
خیر. اسپاستیسیتی بخشی از روند طبیعی پس از سکته در برخی بیماران است و نشانه سکته جدید نیست.
جمع‌بندی
اسپاستیسیتی سفتی عضلات پس از سکته است که می‌تواند حرکت را محدود کند و درد ایجاد کند. کشش منظم، آتل و تزریق بوتاکس همراه با فیزیوتراپی، مؤثرترین راه‌های کنترل آن هستند.
فیزیوتراپیست سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.