«آیا دوباره راه می‌رود؟» یکی از اولین سؤال‌های خانواده‌هاست. خبر خوب این است که بیشتر بیماران سکته‌ای با توانبخشی دوباره راه می‌روند. در این مقاله مراحل بازآموزی راه رفتن، عوامل مؤثر و وسایل کمکی را توضیح می‌دهیم.
چند درصد بیماران دوباره راه می‌روند؟
مطالعات نشان می‌دهد بخش بزرگی از بیمارانی که در روزهای اول نمی‌توانند راه بروند، تا چند ماه بعد با یا بدون وسیله کمکی راه رفتن را بازمی‌یابند. پا معمولاً زودتر و بهتر از دست بهبود پیدا می‌کند. توانایی نشستن مستقل و حرکت ارادی پا در هفته‌های اول نشانه‌های خوبی هستند. جایگاه این بخش را در راهنمای توانبخشی بعد از سکته ببینید.
مراحل بازآموزی راه رفتن
- کنترل تنه و نشستن مستقل
- برخاستن از حالت نشسته و ایستادن با حمایت
- جابه‌جا کردن وزن روی پای درگیر
- قدم برداشتن در جا و کنار میز یا میله موازی
- راه رفتن با واکر یا عصا و حمایت درمانگر
- راه رفتن مستقل در سطوح مختلف، پله و فضای باز
مشکلات رایج راه رفتن
- افتادگی پنجه پا: پا هنگام قدم برداشتن روی زمین کشیده می‌شود
- قفل شدن یا خم شدن بیش از حد زانو
- چرخش پا به بیرون هنگام قدم برداشتن
- عدم تعادل و ترس از افتادن
- خستگی سریع
وسایل کمکی
- واکر: بیشترین حمایت؛ برای مراحل اولیه
- عصای چهارپایه: حمایت بیشتر از عصای معمولی
- عصای معمولی: برای بیماران با تعادل بهتر
- بریس مچ پا (AFO): برای اصلاح افتادگی پنجه
- کفش مناسب با پاشنه کوتاه و کف ضدلغزش
نوع وسیله باید توسط فیزیوتراپیست انتخاب و تنظیم شود. وسیله نامناسب ممکن است الگوی راه رفتن را خراب کند یا خطر افتادن را بالا ببرد.
روش‌های کمکی جدید
تمرین روی تردمیل با حمایت وزن بدن، تحریک الکتریکی عصب پا برای بالا آوردن پنجه، ربات‌های راه رفتن و تمرین‌های واقعیت مجازی در برخی مراکز استفاده می‌شوند. این روش‌ها در کنار تمرین سنتی می‌توانند مفید باشند. سفتی عضلات پا گاهی مانع راه رفتن است که در اسپاستیسیتی و تزریق بوتاکس بعد از سکته درباره درمان آن نوشته‌ایم. روش‌های کلی فیزیوتراپی را در فیزیوتراپی سکته مغزی ببینید.
اشتباهات رایج در راه رفتن بعد از سکته
یکی از اشتباهات رایج این است که بیمار زودتر از آمادگی بدون وسیله کمکی راه برود، که خطر افتادن را بالا می‌برد. اشتباه دیگر کشیدن پای درگیر روی زمین یا چرخاندن آن به بیرون است که اگر اصلاح نشود به عادت تبدیل می‌شود. درمانگر با تمرین‌های تعادل و تقویت عضلات و گاهی با بریس مچ پا این الگو را اصلاح می‌کند. کفش مناسب با کف غیرلغزنده و پشت بسته هم بخش ساده اما مهمی از ایمنی راه رفتن است.
پرسش‌های رایج
بیمار سکته‌ای کی راه می‌رود؟
زمان آن متفاوت است؛ برخی در چند هفته و برخی در چند ماه. بیشترین پیشرفت در سه ماه اول است.
آیا بیمار باید زود از ویلچر کنار گذاشته شود؟
ویلچر برای مسافت‌های طولانی و ایمنی مفید است، اما تمرین ایستادن و راه رفتن باید از همان ابتدا انجام شود.
چرا پای بیمار هنگام راه رفتن کشیده می‌شود؟
به دلیل ضعف عضلاتی که پنجه را بالا می‌آورند. بریس مچ پا و تمرین‌های فیزیوتراپی این مشکل را بهتر می‌کنند.
جمع‌بندی
بیشتر بیماران سکته‌ای با توانبخشی دوباره راه می‌روند. تمرین مرحله‌به‌مرحله، وسیله کمکی مناسب و ایمنی محیط، مسیر بازگشت به راه رفتن را کوتاه‌تر می‌کند.
فیزیوتراپیست سکته مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.