آنوریسم مغزی برآمدگی یا بادکردگی دیواره یکی از سرخرگ‌های مغز است. بیشتر آنوریسم‌ها هرگز پاره نمی‌شوند، اما پارگی آن‌ها می‌تواند به خونریزی کشنده منجر شود. در این مقاله توضیح می‌دهیم آنوریسم چیست، چه کسانی در معرض آن‌اند و چه زمانی به درمان نیاز دارد.
آنوریسم مغزی چگونه ایجاد می‌شود؟
آنوریسم در نقطه‌ای از دیواره رگ ایجاد می‌شود که ضعیف‌تر از بقیه است؛ معمولاً در محل دوشاخه شدن رگ‌ها در قاعده مغز. فشار خون به مرور این نقطه را مثل یک بادکنک کوچک بیرون می‌دهد. حدود ۲ تا ۳ درصد بزرگسالان آنوریسم مغزی دارند و بیشتر آن‌ها از وجود آن بی‌خبرند. آنوریسم یکی از علت‌های سکته خونریزی‌دهنده است که در راهنمای انواع سکته مغزی معرفی شده است.
عوامل خطر
- سیگار؛ مهم‌ترین عامل قابل تغییر
- فشار خون بالا
- سابقه خانوادگی آنوریسم در دو نفر یا بیشتر از بستگان درجه یک
- بیماری کلیه پلی‌کیستیک و برخی بیماری‌های بافت همبند
- جنس زن و سن بالای ۴۰ سال
- مصرف الکل و مواد محرک
علائم آنوریسم
آنوریسم‌های کوچک پاره‌نشده معمولاً علامتی ندارند. آنوریسم‌های بزرگ ممکن است به اعصاب اطراف فشار بیاورند و باعث افتادگی پلک، گشاد شدن مردمک، دوبینی یا درد پشت چشم شوند. پارگی آنوریسم با سردرد ناگهانی و انفجاری، تهوع، استفراغ، سفتی گردن، حساسیت به نور و گاهی کاهش هوشیاری همراه است. این حالت خونریزی زیر عنکبوتیه نام دارد که در خونریزی زیر عنکبوتیه توضیح داده‌ایم.
آیا هر آنوریسمی نیاز به درمان دارد؟
خیر. تصمیم درمانی بر اساس اندازه، محل، شکل، سن بیمار، سابقه خونریزی و عوامل خطر گرفته می‌شود. آنوریسم‌های کوچک‌تر از ۷ میلی‌متر بدون علامت، در بسیاری از بیماران فقط با تصویربرداری دوره‌ای پیگیری می‌شوند. آنوریسم‌های بزرگ‌تر، نامنظم، در حال رشد یا علامت‌دار معمولاً درمان می‌شوند.
روش‌های درمان
- کلیپ‌گذاری جراحی: جراح با باز کردن جمجمه، گیره کوچک فلزی روی گردن آنوریسم قرار می‌دهد.
- کویل‌گذاری اندوواسکولار: از طریق کاتتر، سیم‌های نرم پلاتینی داخل آنوریسم قرار می‌گیرد تا لخته شود.
- استنت منحرف‌کننده جریان: استنت ویژه‌ای در رگ اصلی که جریان خون را از آنوریسم دور می‌کند.
- پیگیری و کنترل عوامل خطر: ترک سیگار و کنترل فشار خون در همه بیماران.
انتخاب بین این روش‌ها به ویژگی‌های آنوریسم و تجربه تیم درمان بستگی دارد. برای مشورت، به جراح مغز و اعصابی مراجعه کنید که با بیماری‌های عروقی مغز کار می‌کند؛ فهرست این جراحان را در جراح آنوریسم مغزی خوب در تهران، جراح آنوریسم مغزی خوب در بندرعباس و جراح آنوریسم مغزی خوب در اردبیل آورده‌ایم.
پرسش‌های رایج
آیا آنوریسم مغزی همیشه پاره می‌شود؟
خیر. بیشتر آنوریسم‌های کوچک هرگز پاره نمی‌شوند. خطر پارگی با اندازه بزرگ‌تر، سیگار، فشار خون بالا و سابقه خونریزی قبلی بیشتر می‌شود.
آیا با آنوریسم مغزی می‌توان ورزش کرد؟
ورزش‌های متوسط معمولاً مشکلی ندارند. وزنه‌برداری سنگین و فعالیت‌هایی که فشار خون را ناگهان بالا می‌برند، باید با پزشک بررسی شود.
آیا اعضای خانواده بیمار آنوریسمی باید بررسی شوند؟
اگر دو نفر یا بیشتر از بستگان درجه یک آنوریسم داشته‌اند، غربالگری با ام‌آر‌آنژیوگرافی معمولاً توصیه می‌شود.
جمع‌بندی
آنوریسم مغزی شایع‌تر از تصور است اما بیشتر آن‌ها پاره نمی‌شوند. تصمیم به پیگیری یا درمان باید با جراح مغز و اعصاب گرفته شود. ترک سیگار و کنترل فشار خون مهم‌ترین کار برای کاهش خطر پارگی است.
جراح آنوریسم مغزی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط
این مطلب برای آگاهی عمومی نوشته شده و جای معاینه و تشخیص پزشک را نمی‌گیرد.